Digitalisering binnen de uitgeverij kost banen?

Vanochtend stond onderstaand artikel op Boekblad.nl over de Arbeiderspers.

“Vanaf 1 september voert De Arbeiderspers een nieuwe bedrijfsstructuur in om een antwoord te formuleren op veranderingen in de markt. Er verdwijnt vier fte aan personeel.”

‘De gewijzigde structuur ligt in het verlengde van waar we vorig jaar mee zijn begonnen’, vertelt directeur-uitgever Lex Jansen. Toen werd de naam Uitgeverij Archipel opgeheven, de redactie en het fonds verhuisde naar De Arbeiderspers en er werd een nieuwe lijn opgezet: AP360. ‘Nu gaan we twee uitgeefclusters creëren: één voor De Arbeiderspers en één voor Balans. In de huidige redacties zitten een uitgever, hoofdredacteur en acquirerend redacteuren. In de uitgeefclusters zullen ook bureauredacteuren, promotoren en een uitgeefassistent zitten. We willen zowel de redactionele kant als de commerciële kant versterken.’

In dat verband worden er ook nieuwe functies gecreëerd, zoals een coördinator verkoop, een coördinator marketing/digitaal en een medewerker marketing/digitaal. Bovendien krijgt het bedrijf een tweekoppige directie: een uitgeefdirecteur en een commercieel directeur.

Afdelingen die verdwijnen, zijn het secretariaat en de promotieafdeling. Jansen: ‘De vrije publiciteit wordt ondergebracht in de uitgeefclusters en de betaalde publiciteit bij de coördinator marketing/digitaal. De bezigheden van het secretariaat worden overgenomen door de uitgeefassistent.’ In totaal verdwijnt er vier fte aan functies, hoofdzakelijk bij de ondersteunende diensten. Waar de poppetjes terechtkomen, dat weet Lex Jansen nog niet. ‘De veranderingen gaan vanaf 1 september in. We proberen alles zo veel mogelijk intern op te lossen.’

Waarom deze reorganisatie? ‘De wijzigingen hebben met aanscherping te maken’, vertelt Jansen. ‘Het doel ervan is meer gefocust en efficiënter te werken, en een betere aansluiting te vinden met de markt. Dat is nodig, want ik zie de markt snel veranderen. De backlist was altijd een sterk punt van De Arbeiderspers. De verhouding omzet nieuwe titels/backlist was altijd 70/30, maar dat werd later 80/20 en is nu zelfs 90/10. Daar moet je een antwoord op formuleren. De toplist wordt steeds belangrijker, wat ten koste gaat van kleinere titels en de backlist. Laatst sprak ik een boekhandelaar die zei: “Ik kan de boekenkasten net zo goed weg doen, mensen kopen toch alleen de titels die plat op tafel liggen.”

Wat opvallend is aan dit persbericht, is dat er 4 fte’s verdwijnen om de uitgeverij klaar te stomen voor het ‘digitale tijdperk’. Weliswaar worden deze fte’s onder ‘ondersteunende diensten’ geschaard, maar het is wel een signaal. Een signaal dat de markt een punt bereikt heeft, dat uitgevers de noodzaak voelen om te gaan reorganiseren. Nieuwe functies zoals ‘Digital Manager’ of ‘Coördinator Digitaal’ worden nu in het leven geroepen en deze functies gaan schijnbaar ten koste van andere functies, zoals nu ook blijkt bij de Arbeiderspers.

Is de Arbeiderspers de eerste grote partij die de bui ziet hangen en voortijdig aan het reorganiseren slaat? Met het aanstellen van ‘digitale’ functies, redt een uitgever het niet alleen. Ook over de hele linie binnen de uitgeverij zullen veranderingen doorgevoerd moeten worden. Waar op enkele plekken binnen de organisatie veranderingen worden doorgevoerd, zal dit op alle plekken binnen de organisatie gevoeld worden. Zaak dus om de reorganisatie goed voor te bereiden en uit te rollen.

Het is zaak voor uitgevers om het hoofd koel te houden en strategisch te blijven kijken naar de organisatie en de toekomst. Puur fte’s schrappen is een kortetermijnoplossing, want het gaat immers om de langere termijn. Het aanstellen van personen die zich bezig gaan houden met digitalisering (zoals de Arbeiderspers nu ook doet) is verstandig, maar moet weloverwogen worden ingevoerd. Het beleid en de visie zijn hierin de meest cruciale factoren.

Wordt vervolgd.

Bas Vermond